ایثار؛ درسی که در کتاب‌ها نمی‌ماند

در آستانهٔ هفتهٔ دفاع مقدس قرار داریم و شایسته است سخن خود را با یاد شهیدان آغاز کنم. یادآوری آن سال‌ها تنها مرور خاطره نیست؛ بازخوانی یک الگوی رفتاری است. الگویی که در آن، مصلحت جمع بر منفعت فرد مقدم بود.

ایثار در جبهه معنا پیدا کرد، اما میدان آن محدود به جبهه نیست. پزشکی که در ساعت تعطیل بر بالین بیمار می‌ماند، معلمی که وقت شخصی خود را صرف دانش‌آموز ضعیف می‌کند و کارمندی که برای انجام کار ارباب‌رجوع از وقت ناهار خود می‌گذرد، همه در همین مسیرند. اگر ایثار را تنها در قاب عکس ببینیم، آن را به گذشته تبعید کرده‌ایم.

نسل امروز ما آن سال‌ها را ندیده است و انتقال این فرهنگ، کار دشواری است. روایت صادقانه، مؤثرترین راه است؛ روایتی که سختی‌ها را نیز بگوید، نه فقط پیروزی‌ها. جوان امروز با روایت اغراق‌آمیز ارتباط برقرار نمی‌کند. خاطرات شفاهی رزمندگان استان، سرمایه‌ای است که باید پیش از دیر شدن ثبت شود.

در استان ما، بیش از چهار هزار شهید تقدیم شده است و خانواده‌های آنان در میان ما زندگی می‌کنند. بسیاری از این خانواده‌ها در سکوت زیسته‌اند و هرگز خواسته‌ای مطرح نکرده‌اند. همین سکوت، مسئولیت ما را سنگین‌تر می‌کند.

خطبهٔ دوم را به همین موضوع اختصاص می‌دهم: فاصلهٔ میان تکریم زبانی و خدمت واقعی. در مراسم‌ها سخنان نیکو بسیار گفته می‌شود، اما پرونده‌هایی در اداره‌ها هست که ماه‌ها بر زمین مانده است. گزارش دفتر نماینده نشان می‌دهد شماری از پرونده‌های درمانی جانبازان در فرایند تأیید معطل است. این وضعیت با آنچه در مراسم گفته می‌شود سازگار نیست.

مطالبهٔ نخست ما تعیین تکلیف این پرونده‌هاست؛ با زمان‌بندی مشخص و اعلام نتیجه به خانواده‌ها. مطالبهٔ دوم، بازنگری در وضعیت مسکن خانواده‌های ایثارگر ساکن روستاهاست که در طرح‌های اخیر کمتر دیده شده‌اند. مطالبهٔ سوم، اختصاص سهمیهٔ آموزشی و مهارتی به فرزندان ایثارگران در دوره‌های فنی استان است.

در کنار این مطالبات، وظیفه‌ای بر دوش خود ماست. دیدار با خانوادهٔ شهید، به‌ویژه پدران و مادران سالخورده، کاری است که نیاز به مجوز و اعتبار ندارد. هیئت امنای هر مسجد می‌تواند در هفتهٔ دفاع مقدس برنامهٔ دیدار محله‌ای ترتیب دهد. یک ساعت نشستن پای صحبت آنان، از ده مراسم پرهزینه اثر بیشتری دارد.

از رسانه‌های استانی نیز می‌خواهم در این ایام، به جای برنامه‌های تشریفاتی، به روایت زندگی امروز این خانواده‌ها بپردازند. مردم از شنیدن واقعیت نمی‌رنجند؛ از دیدن فاصلهٔ میان حرف و عمل می‌رنجند. برنامهٔ ستاد بزرگداشت هفتهٔ دفاع مقدس استان برای امسال اعلام شده و مساجد می‌توانند برنامه‌های محلی خود را با آن هماهنگ کنند.